Proces over aanslag op Joods Museum in Brussel niet uitgesteld: “Men legt een bom onder het proces”

Het assisenproces over de aanslag op het Joods Museum van Brussel wordt niet uitgesteld. Dat heeft het Brusselse assisenhof vandaag beslist. De advocaten van hoofdbeschuldigde Mehdi Nemmouche hadden twee weken uitstel gevraagd omdat ze volgens hen veel minder tijd hadden gekregen dan het federaal parket om het dossier voor te bereiden. Bovendien had dat federaal parket volgens hen op het nippertje nog extra stukken toegevoegd aan het dossier.

Nu voorzitter Laurence Massart niet is ingegaan op de vraag van de verdediging, zal het proces zoals gepland van start gaan op 10 januari. Drie dagen eerder, op 7 januari, wordt de jury samengesteld.

(Meer onder de video)

De advocaat van Nemmouche eiste dat het proces met vijftien dagen werd uitgesteld. “Als we dat niet krijgen, zal meneer Nemmouche zwijgen tijdens dit proces”, zei hij eerder vandaag. Hij dreigt ook naar het Mensenrechtenhof in Straatsburg te stappen. Advocaat Sébastien Courtoy vindt dat de rechten van de verdediging worden geschonden. Hij meent dat hij te weinig tijd krijgt om het dossier te verwerken. “Bijna drie keer minder tijd dan het openbaar ministerie”, zei hij tijdens de middagonderbreking van de inleidende procesdag.

Bom onder proces
“Men legt een bom onder het proces. Als we die vijftien dagen niet krijgen, kunnen we het dossier niet in goede omstandigheden bekijken en kunnen we ook niet in goede omstandigheden met meneer Nemmouche praten. En dan zal hij zwijgen tijdens dit proces. Dat willen we niet”, aldus Courtoy. De advocaat dreigt bovendien naar Straatsburg te stappen omdat er volgens hem niet met gelijke wapens gestreden wordt.

Opvallend is voorts dat Courtoy de directeur van de Israëlische geheime dienst, de Mossad, wil laten verhoren. De verdediging laat al langer uitschijnen dat het Israëlische koppel dat omkwam tijdens de aanslag, voor de Mossad werkte en dus geen toevallig slachtoffer was. “De ondervraging van de Mossad-directeur is een ernstige vraag”, zegt Courtoy. “Dat blijkt uit het feit dat de hoofdinspecteur van het onderzoek en de onderzoeksrechter allebei een internationale aanvraag hadden verzonden naar Israël om hem te verhoren, maar dat werd geweigerd. Men kan ons als klein land makkelijk alles weigeren, maar we moeten daarom geen kleine justitie hebben. We willen dat hij opgeroepen wordt. Als er niets bijzonders te melden is, kan hij ons dat komen vertellen.”

Feiten
De advocaat wil tot slot dat het proces gevoerd wordt “enkel op basis van de feiten”. Daarom roept hij geen zogenaamde moraliteitsgetuigen op. Dat zijn naasten van Nemmouche die bijvoorbeeld over zijn moeilijke jeugd kunnen vertellen. “Moraliteitsgetuigen zouden in zijn voordeel spelen, zeker omdat hij een moeilijke jeugd heeft gehad met afgrijselijke ervaringen. Maar we willen dat het over feiten gaat, niet over het emotionele.”

Beschuldigden aanwezig
Beschuldigden Mehdi Nemmouche en Nacer Bendrer zijn vandaag aanwezig, maar weigeren in beeld gebracht te worden. Ze hebben zich wel geïdentificeerd. Nemmouche wordt bijgestaan door drie advocaten: meesters Sébastien Courtoy, Henri Laquay en Virginie Taelman. Nacer Bendrer heeft meester Gilles Vanderbeck en de Franse advocaat Julien Blot als advocaten.

Aan de kant van de burgerlijke partijen wordt het Interfederaal Gelijkekansencentrum Unia bijgestaan door meesters Christophe Marchand en Dounia Alamat, en de Association Française des Victimes du Terrorisme door meester Guillaume Lys en een Franse advocaat. De familie Riva heeft zich ook burgerlijke partij gesteld, met onder meer meesters Marc Libert en Pierre Legros als advocaten. Meesters Michèle Hirsch en Elodie Jacques zijn de advocaten voor het Coördinatiecomité van Joodse Organisaties in België, terwijl meesters Adrien Masset en Maxime Nardone optreden voor het Joods Museum.

De kinderen van het Israëlische echtpaar dat omkwam bij de aanslag zijn “bang en getraumatiseerd”. Hun advocaat in België hoopt niettemin dat ze het proces minstens deels zullen bijwonen. Voor aanvang van het proces zegt de advocaat van de nabestaanden van het koppel dat de dochters vertrouwen hebben in het proces, maar dat ze op dit moment in Israël zijn. “We hopen dat ze nog zullen komen. Mijn vennoot is momenteel in Israël om met hen te praten.”

Parket wil uitgebreide maar praktisch haalbare getuigenlijst
Het federaal parket heeft een uitgebreide lijst van getuigen klaar die het wil laten verhoren op het assisenproces, maar het heeft daarbij ook rekening gehouden met de praktische organisatie van het proces. Het federaal parket wil alle burgerlijke partijen aan het woord laten, en liefst bij het begin van het proces, zodat zij de verdere zittingen kunnen bijwonen. Ook de politieagenten, hulpdiensten en mugarts die als eerste ter plaatse waren, moeten aan het woord komen, net als de twee onderzoeksrechters en de Franse en Belgische politiemensen die het onderzoek gevoerd hebben, en alle experts die in het onderzoek zijn tussengekomen, waaronder een expert in stemherkenning.

Als getuigen van de feiten wil het federaal parket enkel die getuigen oproepen die echt iets gezien hebben, en mensen die in contact geweest zijn met Mehdi Nemmouche, zoals zijn huisbaas. Ook Mounir Attalah, de derde man die uiteindelijk buiten vervolging werd gesteld, zou opgeroepen moeten worden, net als gevangenispersoneel van de Franse gevangenis waar beschuldigden Nemmouche en Bendrer samen opgesloten zaten en waar ze geradicaliseerd zouden zijn. Als moraliteitsgetuigen wil het federaal parket ook de vier Franse journalisten laten getuigen die in Syrië gegijzeld werden door IS en daar door Nemmouche bewaakt werden.

De Association Française des Victimes du Terrrorisme (AFVT) wil ook de Franse terreurexpert Jean-Charles Brisard laten verhoren, terwijl het Interfederaal Gelijkekansencentrum Unia een professor van de UCL wil aan het woord laten over het antisemitische karakter van de aanslag. De familie Riva wil vier bijkomende getuigen oproepen, onder meer mensen die het koppel kort voor de aanslag hebben gezien, de vicevoorzitter van de Joodse gemeenschap van Brussel en een vertegenwoordiger van het Centraal Israëlitisch Consistorie van België.

Nemmouche wil geen verhoor van zijn familie
Nemmouche wil niet dat zijn grootmoeder als getuige wordt gehoord tijdens het proces. Nemmouche vroeg de rechtbank zelf om zijn grootmoeder niet te laten opdraven. “Ze is al verhoord en dat was extreem moeilijk voor haar. Zou men niet eenvoudigweg haar verklaring kunnen lezen. Er zit niets in haar getuigenis”, zei hij. Hij wil ook niet dat ze als moraliteitsgetuige verschijnt. De advocaat van Nemmouche breidde dat verzoek meteen uit tot de hele familie van zijn cliënt. “Meneer Nemmouche wil dat we bij de feiten blijven. Hij wil vooral zijn grootmoeder beschermen”, aldus de advocaat.

Assisen
De aanslag op het Joods Museum op 24 mei 2014 eiste vier mensenlevens. Een stel Israëlische toeristen, Emanuel (54) en Miriam (53) Riva, en de 66-jarige Française Dominique Chabrier, vrijwilligster in het museum, stierven ter plekke. De 25-jarige museummedewerker Alexandre Strens overleed op 6 juni. Een week na de aanslag werd de vermoedelijke schutter opgepakt, Mehdi Nemmouche, en in de maanden nadien nog een tweede verdachte, Nacer Bendrer. In de loop van het onderzoek kwam nog een derde verdachte in het vizier van de speurders, Mounir Atallah, maar die man werd door de kamer van inbeschuldigingstelling buiten vervolging gesteld.

In april besliste de kamer van inbeschuldigingstelling dat Mehdi Nemmouche en Nacer Bendrer voor het Brusselse assisenhof moeten terechtstaan voor hun beweerde aandeel in de aanslag. Nemmouche zit sinds enige tijd in de gevangenis van Leuze-en-Hainaut terwijl Bendrer in Frankrijk in de gevangenis zit voor andere feiten maar beide mannen worden naar een gevangenis in het Brusselse overgebracht voor de duur van het proces. Dat proces zal onder strenge veiligheidsmaatregelen plaatsvinden. Zowel de parking als de straten rond het justitiepaleis zullen afgesloten worden en de toegang tot het paleis en het proces wordt streng gecontroleerd.

De volgende fase in het proces is de samenstelling van de jury, die op 7 januari zal plaatsvinden. 200 burgers zijn daarvoor uitgeloot en uit hen zullen de 12 juryleden en de 12 vervangende juryleden geloot worden. Op 10 januari neemt het proces dan echt zijn aanvang, voor een periode van zes tot acht weken.

(Illustratie: Palix)