Brugse arts voor de rechter na bevruchting met ‘verkeerd’ zaad

Voor de rechter in Brugge is vandaag een opmerkelijke zaak gestart: een jongeman dagvaardt er een vruchtbaarheidsarts omdat die de moeder zonder haar medeweten zou bevrucht hebben met zaad van een spermadonor in plaats van dat van haar partner. De arts zelf ontkent.

Het verhaal gaat terug tot 1982. Een jong koppel met vruchtbaarheidsproblemen zocht hun toevlucht in een Brugs ziekenhuis. Na een aantal onderzoeken werd bij de man een verminderde vruchtbaarheid vastgesteld. Het voorstel was om een zogenaamde KIE-behandeling te ondergaan: kunstmatige inseminatie met eigen sperma.

Alles verliep vlot en het koppel kreeg een zoon. “Lange tijd was er niets aan de hand”, legt Steph Raeymaekers van de vzw Donorkinderen uit. De vzw helpt donorkinderen en adviseert de jongeman in deze zaak. “De ouders gingen ervan uit dat het kind biologisch van hen was en de jongen zelf had geen enkele reden om aan zijn afkomst te twijfelen.”

DNA-databank
Tot hij een jaar geleden een DNA-test liet doen. Raeymaekers: “Hij wou, zoals zoveel jongeren, meer weten over zijn etniciteit en liet uit pure nieuwsgierigheid een staal testen bij een internationale DNA-databank. Daaruit bleek dat hij een biologische halfbroer had. Hij confronteerde er eerst zijn vader mee, die absoluut ontkende een affaire gehad te hebben.”

De beide jongens namen contact op met elkaar. Zo kwam de jongeman te weten dat de vader van zijn halfbroer begin jaren tachtig een spermadonor was in het bewuste ziekenhuis in Brugge. Hij had er gedurende vier jaar lang twee keer per week zaad afgestaan. Wat dus het vermoeden deed rijzen dat er mogelijk nog halfbroers of -zussen kunnen rondlopen. Toen de jongeman en zijn ouders de fertiliteitsarts in kwestie hiermee confronteerden, ontkende die alles. Volgens hem is er geen donorsperma gebruikt bij de inseminatie van het koppel destijds. Een uitleg waar de jongeman sterk aan twijfelt. Hij hoopt nu via een rechtszaak de waarheid te weten te komen.

De rechtszaak is de eerste in zijn soort in ons land, maar zowel in Canada als in Nederland zijn al fertiliteitsartsen aangeklaagd én ook veroordeeld voor het gebruiken van ander zaad dan was afgesproken met de betrokkenen. Raeymaekers: “Het was dus gewoon een kwestie van tijd voor zulke vermoedens ook in ons land aan de oppervlakte kwamen bovendrijven.”

Meerdere cases?
Een makkelijke rechtszaak wordt het evenwel niet. De arts in kwestie blijft nog altijd in alle toonaarden ontkennen. En bewijzen dat hij donorzaad gebruikte en niet het zaad van de vader, wordt een hele klus. Raeymaekers: “Wat me nog het meest verontrust, is het feit dat het mogelijk niet bij deze ene case blijft. Het kan best zijn dat er nog vrouwen geïnsemineerd werden met ander zaad dan dat van de partner. En dat hen dat nooit is meegedeeld. Wat dus wil zeggen dat er ouders zijn van wie het kind niet hun biologisch kind is en dat er kinderen zijn die zonder het te weten donorkinderen zijn.”

Ze roept ouders, maar ook ondertussen volwassen kinderen op een DNA-test te doen, hetzij via registratie bij een van de internationale DNA databanken of via een forensisch centrum. Wie inlichtingen wenst, kan terecht bij donorkinderen@gmail.com.